S4C

Rhagfyr 2011

Nadolig Llawen

Nadolig Llawen!

Wel ma mis Rhagfyr wedi hedfan (fel arfer), a rhwng gwaith y fferm, gwaith y tŷ a'r partion a gwasanaethau Nadolig, mae wedi bod yn brysur fel arfer gyda digon o amrywiaeth. Yn anffodus yr unig beth sy di bod yn gyson am y mis cyfan yw y tywydd, gyda'r glaw yn cadw pethau'n itha diflas ar y cyfan!!

Fe gafon i 'spin' fach i Gaerlywelydd ar dechrau y mis ar gyfer arwerthiant defaid Texel, ac mi roedd yn dipyn o brofiad i weld rhai o'r bridwyr enwog yn cael arian mawr am eu stoc, ond roedd rhaid hastu nôl er mwyn cael mynd i Gaerdydd i weld gêm ffarwel Shane. Trueni mawr am y canlyniad, ond braf oedd gweld Shane yn sgori cais i orffen y gêm a'i yrfa, ac er cau y to, fe wnaeth hi aros yn sych y diwrnod hwnnw.

Roedd hi'n ddiwrnod itha pwysig ar y ffarm y penwythnos wedyn, diwrnod sganio. Dyma'r diwrnod ble yr ydym yn ffeindio mas faint o ŵyn ma'r defaid yn ddisgwyl, er mwyn i ni cael paratoi ar gyfer y tymor ŵyna. A falch da fi weud bo ni di cal sganio gwych eleni, digon o ŵyn i edrych ymlaen i gael o gwmpas diwrnod San Ffolant, anrheg gwych i Louise!!!!

Er teimlo'n nadoligaidd rydym hefyd wedi bod yn plufio twrcis, a mas yn canu carolau gyda'r Ffermwyr Ifanc er mwyn codi arian i Ambiwlans Awyr Cymru, ac wrth gwrs mae na un neu ddau parti Nadolig wedi bod! We


Wel dyna ddigon amdana i am eleni, cyfarchion yr Ŵyl i chi gyd a gobeithio newch chi gyd dod nôl i ddarllen mwy o'n hanes i yn y flwyddyn newydd.

Yn ôl i'r brig

 

Nadolig ar y gweill!

Helo! Su' mai?

 

Wel mae'r Nadolig yn nesáu a'r siopa 'dolig (dwi'n falch iawn o ddeud) wedi gorffen!!  A'r batch cynta' o'r mins peis wedi eu pobi!! Yn bendant mae'r tywydd wedi troi tua Sir Fôn gyda gwyntoedd cryf ac ambell i bwll dŵr ar y lonydd a digon o sdompio yn y caeau! Yn wir i chi, mae hi wedi bod yn andros o wlyb yma. Ond oes yna sôn am eira 'leni? Yn sicr mae hi'n oeraidd yma ym Môn Mam Cymru.

 

Wel ers i mi 'sgwennu ddiwetha' ma 'na ambell i beth wedi bod ar y 'go'! O'r Ffair Aeaf yn Llanelwedd i Sioe Nadolig ein mart lleol. Mae'r gwartheg godro i mewn erbyn hyn hefyd, felly seilej bob dydd a ddaw!! 

 

Fel i Carwyn ddweud yn ei flog diweddara', mae'r cyfnod gwerthu wedi cyrraedd!! Yn ystod y dyddiau diwetha' rwyf wedi bod yn helpu fy mrawd ryw ychydig i sortio'i ddefaid gan bod prisiau da am wyn tew dyddia' yma!! Yn ogystal rydym wedi bod yn paratoi y sied ŵyna. Digon o wellt dan draed a digon o binnau yn barod, mi fydd y defaid yn dod i mewn yn reit fuan o gwmpas y Nadolig! Mae Sioe 'dolig ein mart lleol, safle Morgan Evans a'i gwmni yng Ngaerwen, Ynys Môn newydd fod ar yr ail o Ragfyr! Mae'n rhaid i mi ddweud bod y safon yn arbennig eleni a phrisiau da i'w cael! Braf oedd cael y gymdeithas ffermwyr yma ym Môn at ei gilydd cyn y Nadolig.

 

Pan roeddwn yn 'sgrifennu y tro diwetha' roeddwn ar fin cael fy ethol yn Gadeirydd Hyffroddiant Mudiad y Ffermwyr Ifanc yma ym Môn ac erbyn hyn rwyf yn y Gadair ac yn mwynhau! Mi es lawr i Lanelwedd bythefnos yn ôl ar ran y Mudiad ar gyfer y Ffair Aeaf i farnu gwartheg Beef. Rwyf yn falch o ddweud mod i wedi dod yn bumed allan o bedwar ar bymtheg mewn cystadleuaeth o dan 21 oed ac yn sicr rwyf wedi mwynhau'r profiad. Rwyf yn falch iawn o ddweud bod tîm barnu ŵyn tew wedi bod yn llwyddianus dros ben gan ddod yn drydydd! Llongyfarchiada' mawr i chi bois!! Roeddwn yn sôn wrthych yn gynharach am y Sioe Nadolig yn y mart lleol yma ym Môn. Yn y sioe bob blwyddyn mae yna gystadleuaeth 'dyfalu'r pwysau' ar gyfer aelodau'r Ffermwyr Ifanc. Wel toeddwn i 'rioed wedi trio yn y gystadleuaeth hon o'r blaen, ond mae'r Mudiad yn sicr yn cynnig cyfleuon gwych ac yn wir i chi, cefais gyntaf o dan 21 oed neu lai gyda 19kg o wahaniaeth gyda un bustach a 5kg o'r llall. 'Machi sioc!! Mae criw y clwb wedi bod acw neithiwr yn gwneud mins peis efo Mam (da 'di mam) ac rhaid dweud...roedd y ffedog yn siwitio'r hogia i'r dim!! Rydym ar hyn o bryd yn paratoi ar gyfer y Panto, sgript ayyb! Dwi'n siwr y cawn hŵyl!

 

Rwyf yn falch iawn o ddweud mod i dal yn mwynhau'r byd Bydwreigiaeth yn yr ysbyty. Rwyf yn gorffen wythnos nesa' dros y 'dolig gyda wythnos a hanner o wyliau ond buan ddaw yr arholiadau ar ôl y Nadolig!!  Felly fy mhen mewn llyfr fyddi!! Ond cyn hynny fe ddaw y gwledda' a'r mwynhau dros gyfnod y Nadolig - gan gychwyn gyda'r 'Gloddest' heno 'ma, sef dawns Nadolig Neuadd John Morris Jones, Prifysgol Bangor! Excitment di-ri!!

 

Dymunaf Nadolig Llawen i chi a Blwyddyn Newydd Dda!!

 

Siân!! 

 

Yn ôl i'r brig

 

Fyn’ hyn, fyn’ co’ a fyn’ draw - Hynt a helynt diweddaraf Carwyn Bwlchclaw'

Gyda gŵyl y Nadolig yn agosáu, mae'n adeg brysur i bawb ymhlith paratoadau'r dathlu ac yr un sydd yn wir am finne' a'r teulu. Mae'r gaeaf hyd yn hyn wedi bod yn fwyn ond yn ddychrynllyd o wlyb, ac mae'r caeau yn ddirlawn o ddŵr y cawodydd trymion. Mae'r gwartheg wedi bod o dan do ers dechrau mis Tachwedd ac yn falch iawn o fod yng nghynhesrwydd y gwellt. Daw hyn a'r gwaith ychwanegol o fwydo silwair yn ddyddiol yn ystod y misoedd nesaf, a gobeithio y gallwn gynnal eu cyflwr tan y Gwanwyn ble gallant gael eu ail droi mas i wyrddni'r caeau.

 

Beth fydd ar eich plât chi'r Nadolig yma? Twrci, neu ŵydd efallai? Beth am gig eidion neu flas o gig oen? Daw'r tymor unwaith eto eleni lle mae'r galw am gynnyrch mwyaf safonol ffermwyr Cymru ar ei uchaf, sydd heb os nac oni bai yn newyddion addawol i'r diwydiant. Yn bersonol, teimlaf gymysgedd o deimladau yn ystod y cyfnod yma. Ar ôl adeg hir o waith caled a thor chwys yng nghyfnod ŵyna'r Gwanwyn, daw'r cyfle o werthu'r cynnyrch gorffenedig, a daw teimlad naturiol o falchder sydd yn gwneud yr ymdrech i gyd yn werth chweil. Ond ar y llaw arall, mae'n anodd anwybyddu'r ffaith fod bywydau'r creaduriaid hynny a fues i'n annog i gymryd eu camau cyntaf, a'r rhai brwydrais yn ddiflino i gadw'n fyw ar fin dod i ben. Hwn yw ochr caletaf y diwydiant yn fy marn i, ac rwy'n siŵr fod y rhan helaeth o ffermwyr Cymru yn cytuno. Dylid cofio serch hynny mae dyna yw natur ein gwaith - a dylwn sicrhau fod y creaduriaid hynny sydd yn rhan o'r diwydiant yn cael eu trin a'u trafod gyda thegwch a'r parch uchaf posib. Mae gofyn bod yn galed yn y diwydiant 'ma, bois bach!

 

Reit de, na fi wedi dweud fy nweud a rhoi'r byd yn ei le. Fe ddaeth bore Mart Nadolig Aberteifi rownd yn ddigon cloi a dewisais ugain o wŷn a oedd yn gymysgedd o 'Suffolks' a 'Texels' i'w gwerthu. Gwelwyd masnach o ryw 150 o wartheg a dros 2,000 o ddefaid gyda'r prisiau yn plesio pawb. O ni'n falch dros ben gyda'r prisiau terfynol am ein ŵyn ni, a oedd yn amrywio rhwng £94 yr un a'r pum oen gorau yn cael eu gwerthu am £99.50 yr un! Jacpot! Ar y cyfan, diwrnod llwyddiannus iawn, llawn masnach gystadleuol sy'n argoeli'n addawol ar gyfer y dyfodol.

 

Ar ddydd Mawrth olaf Tachwedd, fues i'n y Ffair Aeaf yn Llanelwedd i fwynhau'r arlwy o stondinau, gweithgareddau a chystadlaethau. Braf oedd blasu ambell i gacen a darn o gaws yn y neuadd fwyd i ffwrdd o'r gwynt a'r glaw, a hefyd gweld ambell i beiriant newydd. Gewn ni weld eleni eto os fydd Siôn Corn gyda digon o le ar ei sled i ddod a thractor yr un i finne' a fy mrawd Aled! Rydym hefyd wedi bod yn brysur gartref yn sganio'r gwartheg am feichiogrwydd. Anrhydedd yw cyhoeddi fod fy hoff fuwch rhif '532' yn disgwyl gyda dim ond rhyw fis i fynd! Genedigaeth Nadoligaidd ar y gorwel - tybed a fydd digon o le yn y llety? Yn ogystal â hynny, buom yn disbaddu'r tarwod ifanc a anwyd eleni fel ein bod yn gallu eu cymysgu gyda'r heffrod ifanc eraill. Mae un enedigaeth Nadoligaidd yn hen ddigon!

 

Fel y soniais yn gynharach mae'r caeau yn wlyb stecs ar ôl y glaw diweddar. Dylwn gofio fod y bwydydd yr ydym yn bwydo'r stoc jyst mor bwysig a beth sy'n cael ei droi allan ar ochr arall y creadur, ac yn ddigon ffodus mae'n isgynnyrch weddol gyfleus. Defnyddir slyri a thail fel gwrtaith organig er mwyn annog tyfiant y borfa. O ganlyniad i gyflwr diweddar y caeau, mae'r peiriant sy'n cael ei ddefnyddio i'w gorchuddio ar y tir yn gallu difrodi arwynebedd y ddaear. Trown at y dyn tywydd felly yn y gobaith o dywydd oerach er mwyn rhewi'r tir sydd o dan draed. Felly, croesi bysedd! Gyda'r brifysgol ar fin torri am wyliau'r Nadolig, edrychaf ymlaen at ddala' lan ychydig gyda'r gwaith fferm a heb anghofio i fwynhau'r ŵyl. Efallai ei bod hi'n amser erbyn hyn hefyd i ddechrau meddwl am siopa'r Nadolig.. o mowredd mowr!

 

Pob hwyl a chymerwch ofal,

 

Carwyn Bwlchclaw'.

Yn ôl i'r brig

 

Prysur, prysur, prysur...

Wel mae hi wedi bod yn amser prysur iawn yn ddiweddar a digon diflas mae'r tywydd 'di bod yn gyffredinol. Mae hi wedi bod yn ddigon mwyn ond yn eithaf gwlyb ar y cyfan ac yn sicr i ni di gweld y caeau yn trwmhau llawer dros y bythefnos diwethaf. Fydd rhaid edrych ar ddod ar gwartheg i mewn yn awr. Er, fel arfer bydden nhw wedi bod mewn ers tipyn yn barod amser hun, felly allwn ni byth gwyno gormod. I ni wedi bod yn eithaf ffodus eleni i gael digonedd o borfa tan yn eithaf hwyr yn y tymor, felly mae hun wedi helpu i gadw costau i lawr ryw dipyn, ac nawr rydym yn achub mantais ar y cyfle i ddod ar defaid "tack" mewn (defaid rhywun arall yn dod mewn i bori y borfa sydd dros ben gyda ni, fel arfer defaid o'r ucheldir fydd rhain, lle nid oes cymaint o borfa yn tyfu).

 

Mae'r tywydd gwlyb mwynaidd yma yn hala i mi boeni am rhywbeth arall hefyd, llyngyr yr iau neu ffliwc fel yr ydym yn ei alw. Mae ffliwc yn gallu bod yn niweidiol iawn i lawer o wahanol anifeiliaid, ac mae'r amodau gwlyb a mwyn yma yn ddelfrydol i ffliwci i ffynnu, felly fydda i yn trin y defaid yma yn erbyn ffliwc ar y cyfle cyntaf gaf i, ac yn annog dad i wneud yr un peth gyda'r gwartheg.

 

Mae pethau di bod yn brysur iawn gyda'r Ffermwyr Ifanc hefyd. Dechrau'r wythnos fuon ni yng nghanol bwrlwm y Ffair Aeaf yn Llanelwedd lle fuodd llond lle o gystadlu a chynadledda. Pleser o'r mwyaf oedd gennyf i gael cyhoeddi Ambiwlans Awyr Cymru fel "Elusen y Flwyddyn" Mudiad Y Ffermwyr Ifanc yn y Ffair, ac rwy'n siwr y gwneith holl aelodau'r Mudiad gefnogi'r elusen haeddiannol yma. Fuodd hi'n sioe lwyddiannus iawn i'r Mudiad, ac mae rhaid dweud fel un o fy hoff sioeau mae mynd i'r Ffair Aeaf wastad yn un o uchafbwyntiau'r flwyddyn i mi, a wnaeth eleni ddim fy siomi! Ond cyn y Ffair Aeaf fuodd yna drip i Rhyl i Eisteddfod y CFFI. Tywydd bendigedig oedd yn ein disgwyl yno, ac am ddiwrnod a hanner arall! Nawr, i adael chi mewn ar gyfrinach fach, 'dwi ddim yn llawer o Eisteddfotwr, ond fe wnes i fwynhau mas draw yn gweld yr holl aelodau yn cael y cyfle i gystadlu. Llongyfarchiadau i bawb wnaeth gymryd rhan yn y ddau ddigwyddiad yma.

 

Gan ein bod ni ym mis Rhagfyr nawr, rwy'n siwr bod 'na gyfle i fwyta, yfed a mwynhau gormod ar y gorwel, ond bydda i dal i gadw'n fishi rhwng popeth. Ma'r adeiladwyr yn fishi ar y tŷ (a fi yn trial helpu nhw, ond y gwir yw, sai gatre lot!!), felly gobeithio bydd mwy da fi weud am hynna tro nesa', yn ogystal a hanes trip bach i arwerthiant yng Nghaerliwelydd a thaith fach i Gaerdydd ar gyfer gêm rhyngwladol Cymru v Awstralia, c'mon Shane!!

 

P.S. Newyddion gwych newydd ddod i mewn, ni newydd baso ein prawf TB, diolch byth!!

Yn ôl i'r brig