Roedd wythnos diwethaf yn un bishi ac ma amser wedi hedfan! Dwi di bod mewn sawl cyfarfod a theithio sawl gwaith ar hyd yr A44. Ni wedi penderfynu pa gwmni dylunio sy'n mynd ati yn y flwyddyn newydd i greu logo newydd i CFfI Cymru; fuo ni'n cyfarfod gyda Dolen Ffermio ynglyn a'r posibilrwydd o gynnig trip i aelodau'r CFfI i Uganda; a trafodwyd pentref ieuenctid Sioe Frenhinol Cymru 2011! Ar ôl yr holl drafod roedd hi'n amser am barti cyn bo swyddfa CFfI Cymru yn cau dros yr wŷl, felly bant a ni am bryd o fwyd blasus i'r Gelli Gandryll nos Iau. Doedd dim un pluen eira wedi cwympo yn Builth y noson honno ond pan ddeffres i bore Gwener roedd y lle yn wyn ac adroddiadau yn cyrraedd o adre fod yr A44 ar gau! Doedd dim lot o awydd arnai fod yn sownd yn Builth dros y penwythnos ond ar ôl profiad anymunol yn gyrru adre dros 'Steddfa ddechrau'r flwyddyn mewn sawl modfedd o eira, doedd yr opsiwn hynny ddim yn apelio llawer chwaith! Beth bynnag, doed i benderfyniad a Helen a finne yn ei throi hi am Langurig gyda'n gilydd - roedd Helen yn mynd i Lanrbynmair felly allen i gyrraedd Caersws a dala tren o mynny i Aberystwyth. Gorfod i ni glirio rhyw 3 modfedd o eira oddi ar y car cyn cychwyn ar y siwrne, fi a fy mrws! Er syndod roedd yr hewl i Langurig ddim yn rhy ffôl, ychydig o slwtsh ond dim byd mawr. Y pishyn gwaetha oedd rhwng Llanidloes a Llandinam. Glywes i nôl gan Helen wedyn ac roedd 9/10 modfedd yn Llanbrynmair a'r eira'n dal i gwympo.

            Odd hi'n braf iawn cael teithio ar y trên drwy gefn gwlad oedd yn edrych yn bert iawn yn yr eira a pheidio gorfod poeni am fy sgiliau gyrru! Dwi'n meddwl ma ar ei wyliau yn Builth fydd y Peugeot bach dros Dolig nawr! Does dim car wedi gallu mynd ar hyd ein lôn ni ers dydd Gwener, dim ond cerbydau 4x4, felly dyw car mam na dad di bod mas o'r garej. Mae fel rinc sglefrio (sy'n golygu fod fy nghi defaid Nel yn treulio mwy o amser ar ei thin pan ewn ni am wac druan!) a dim golwg bod yr hewl yn mynd i wella yn y dyddiau nesaf.

            Mae fy nghymydog sydd a fferm ordro ond a hewl arall i fynd ato wedi gorfod mynd ati i'w glirio ddwy waith, er mwyn rhoi mynediad i'r lori laeth. Unwaith fore Gwener a wedyn eto fore Sadwrn ar ôl i sawl modfedd arall o eira gwympo. Mae e hefyd yn fishi yn bwydo'r defaid tac sydd gyda fe yn ei gaeau, sy'n ychwanegu tipyn mwy o waith at ei ddiwrnod arferol.

            Ma tipyn o eira lawr ar y topiau uwchben Llanfair Clydogau ar fferm fy Wncwl hefyd. Fues i'n siarad gyda fe nos Sul ar ei benblwydd yn 65, ond doedd e heb gael diwrnod i'r brenin! Roedd problemau wedi bod gyda'r pibellau dwr ac wrth gwrs ma dadleth y pibellau yn rhan arferol o'i ddiwrnod yn ystod yr wythnosau diwethaf. Hefyd roedd angen symud y defaid lawr o'r caeau top er mwyn gallu mynd ati i'w bwydo'n haws. Roedd lluwchefydd yn gwneud y dasg hyn yn anodd iawn a'r 'quad' yn methu mynd i rhai llefydd. Roedd fy chwaer a fy mrawd yng ngyfraith di gallu mynd ato fe yn y 4x4 i'w helpu gyda'r gwaith a fel bod e'n cael ei anrhegion penblwydd. Dyw'r eira ma ddim yn gwneud bywyd ffermwyr yn hawdd o gwbl.

            Ddoe, wnes i ddarganfod bydd y 'boiler suit' yn y tywydd oer ma pan es i allan i fwydo'r wyn hyrddod sydd yn y cae drws nesa'. Pan wnes i ddechrau ysgwyd y bwced sugarbeat, odd e'n eitha doniol gweld dau hwrdd oedd ar ôl ar dop y cae yn rhedeg cath i gythrel drwy'r eira a'r powdr gwyn yn hedfan i bobman o'i cwmpas nhw!  Mae'r wyn yn joio gorwedd yn y man lle ni di bod yn rhoi'r silage mas iddi nhw, sai'n beio nhw, ma ishe manteisio ar unhryw beth sy'n mynd i roi ychydig bach o wres ychwanegol yn y tywdd oer ma! Dwi'n mynd i wisgo'r 'boiler suit' tipyn mwy!

Ma' tipyn wedi digwydd ers i mi 'sgrifennu yma ddiwethaf. Ar y fferm mae'r defaid cyntaf yn agosáu i wyna ar y 5ed o Ionawr. Rydym eisioes wedi gwahanu'r defaid sy'n cario dau neu dri oen bach wrth weddill y praidd er mwyn rhoi rhagor o fwyd iddynt.

Mae'r tywydd oer yma yn rhoi'r ddaear i gysgu gyda'r caeau'n araf iawn yn aildyfu ar ôl y pori, oherwydd hyn rydym yn cynnig byrnau mawr o silwair i'r defaid i'w helpu i ymdopi â'r amgylchiadau.

Braf yw nodi fod prisiau'r farchnad ar i fyny wrth i ni werthu llwyth o wartheg tew i'r lladd-dŷ lleol am bris digon deche.

Yn ein siop cigydd a delicatessen yn dref farchnad Castell Newydd Emlyn mae prysurdeb y Nadolig wedi cyrraedd, gydag archebion am hamperi yn cynnwys cig, cawsiau, alcohol, siocled, jam, a shytneis yn ein cadw ni'n brysur. Mae'r hamperi sy'n cynnwys rhan helaeth o gynhwysion Cymreig yn amrywio mewn maint a phris, o £10 i £150 yn cael eu hanfon i gartrefi dros Brydain Fawr erbyn hyn.

Hwyl am y tro, siaradai a chi eto cyn y Nadolig.

  Dwi'n meddwl bo fi'n dod i arfer â thymheredd sydd ddim yn codi'n uwch na 0°c yn ddyddiol erbyn hyn. Mae'n hollol normal i weld yr arwydd - o flaen y rhif ar fonitor tymheredd y car. Ond wir i chi pan on i'n trafaelu lawr i Abergwaun yn hwyr iawn ar nos Iau 9fed Rhagfyr i gwrdd a cwch draw i Rosslare, roedd y tymheredd yn amrywio rhwng 4 a 5°c. Jiw, bron yn dywydd trwsus byr!

  Roeddwn i yn un o saith aeth ar daith Pwyllgor Materion Gwledig CFfI Cymru am dridie i Iwerddon. Roedd arfordir dwyreiniol y wlad wedi cael tipyn o eira ac er fod y prif ffyrdd yn weddol glir roedd yr hewlydd bach ar y ffordd i'n hymweliad cyntaf, ffatri Keenan yn Borris, wedi eu gorchuddio ag eira a rhew. Diddorol iawn odd gweld y broses o gynyrchu un o beiriannau bwydo Keenan, y linell gynhyrchu yn hollol hyblyg i gwrdd a gofynion gwahanol yr archebion unigol. Teithio wedyn i goleg amaethyddol Kildalton a chael sgwrs gyda'r unigolion oedd yng ngofal y gwartheg godro a'r gwartheg biff a defaid yno. Ar y dydd Sadwrn fuo ni ar ymweliad a dwy fferm yn ardal Longford. Roedd y ffarmwr godro yn rhan o grwp trafod oedd yn cwrdd unwaith y mis ac arweinydd y grwp fu'n sgwrsio a ni am y busnes a'r ffigurau pwysig (odd yn mynd dros fy mhen i braidd!). Ar hyn o bryd ma na ysgogiad o €1000 i ffermwyr godro ymuno a bod yn weithgar o fewn grwpiau trafod yn y wlad a llawer o bwyslais ar hyn. Wac fach wedyn o amgylch fferm amrywiol oedd yn cadw gwartheg biff, defaid a ceirw. Roedd contractwr lleol yno yn cynhaeafu'r 'fodder beat' ond yn cael ychydig o broblem. Fe ddechreuwyd y gwaith wythnos ynghynt ond daeth yr eira a hwn oedd y cyfle cynta' a fu i gwblhau'r gwaith ond roedd niwl trwchus yn golygu bod y dail yn llaesu ac yn anodd i'r peiriant gael gafel ynddynhw. Roedd tipyn o'r cnwd felly yn cael ei adael yn y ddaear ond roedd y ffarmwr am droi'r defaid yn ôl i'r cae iddi nhw gael gwneud y mwyaf o'r hyn oedd yn weddill ac i osgoi gwastraff. Anodd iawn oedd gweld y ceirw ynghanol y niwl trwchus. Roedd e wedi bod yn eu cadw nhw ers 12 mlynedd ac yn gymharol hapus ar pris roedd e'n gael. Yn wahanol falle i'r drefn o ddanfon wyn pan fydde nhw'n barod, roedd y ceirw ifanc oll yn mynd mewn un llwyth i'r lladd-dy unwaith y flwyddyn. Y rheswm pennaf oedd pellter y lladd-dy oedd yn derbyn y ceirw o'r fferm. Wrth gwrs doedd dim un ymweliad ac Iwerddon yn gyflawn heb ymweliad a Temple Bar yn Nulyn a'r ffatri Guinness!

   Roedd y croesi nôl yn gymharol llyfn on in meddwl er nath y capten sôn bo ni'n hwyr yn cyrraedd Abergwaun oherwydd gwyntoedd uchel. Wrth gwrs, nath y tymheredd uchel (wel ma 5°c yn uchel ar hyn o bryd) ddim para, ag roedd rhaid clirio'r rhew oddi ar ffenest flaen y car cyn troi am adre a'r arwydd - cyfarwydd yn fflachio arnai yr holl ffordd.

Wel, ges i'n nala mas yn bert fore Gwener diwethaf Tachwedd. On i wrthi yn pacio i fynd ar dramp i Ayr i benwythnos cystadlaethau Ffermwyr Ifanc yr Alban a wedyn i'r Ffair Aeaf, pan ddechreuodd yr eira gwympo. 'Sdim llawer o eira yn cwympo ffor hyn gan bo ni'n agos i'r môr ond diawch erioed o fewn hanner awr roedd popeth yn wyn a dros fodfedd o eira ar lawr. Mi nes i benderfynu mynd amdani a thrio cyrradd maes awyr Bryste, ond nes i ddim hyd yn oed cyrraedd yr hewl fawr. Dwi yn cydnabod ma' ar y gyrrwr odd y diffyg mwya' o bosib! 

            Cafodd y Ffermwyr Ifanc ddau ddiwrnod da yn y Ffair Aeaf a'r mwyafrif wedi troi allan i gystadlu er gwaethaf'r eira a'r rhew. Mi wnes i ddechrau ffasiwn newydd gyda fy 'sgidiau cerdded a sanau trwchus gyda ffrog, ond oni'n dwym ac yn saff ar fy nhraed a dyna beth oedd yn bwysig! Odd hi'n oer yna, a tymheredd gyda'r nos yn disgyn yn isel iawn. Dwi'n siwr bod ffermwyr yn falch o gael y cyfle i ddianc i'r ffair i gael newid o ddadleth pibellau a chario dŵr sydd wedi bod yn waith ychwanegol iddynt yn ystod y cyfnod oer yma.

            Oni'n sylwi ar yr ŵyn sydd yn y cae drws nesa' yn mynd i'r cloddie i chwilio gwyrddni oedd yn dod i'r golwg drwy'r flanced o eira. Dwi 'di gweld sawl anifail yn hwpo'i ben allan drwy'r ffens yn edrych am borfa yng nghanol yr eira ma wrth drafaelu yn ystod yr wythnos diwethaf.

            Odd rhaid fi fynd nôl i Lanelwedd ddydd Gwener i gyfarfod. Roedd yr hewl yn golew ar y ffordd yno ond ar y ffordd adre tua 4 o'r gloch roedd hi'n bwrw eira eto a phopeth yn dechrau gwynu. Pwyll pia hi mewn amgylchiadau fel hyn ag roedd hi'n braf cyrraedd yn ôl lawr i lefel y môr, lle roedd glaw yn hytrach nag eira ar ôl pasio dros 'Steddfa.

Dwi erioed wedi teimlo hi mor oer! Oni wedi clywed bod tywydd oer ar y ffordd ond oni ddim yn disgwyl hi mor oer â hyn chwaith! Mae'r tywydd 'ma wedi creu digon o drafferthion y dyddiau diwetha' ma ta beth! Diolch byth am gerbydau 4x4 weden ni! Oni'n lwcus i gyrraedd adre yn y car wedi i'r eira syrthio'r wythnos diwetha! Gyda'r tywydd mor oer, a'r caeau dal wedi gorchuddio gan eira a rhew ma' tipyn o waith bwydo'r anifeiliaid gyda'r defaid a'r gwartheg yn bwyta tipyn o silwair bellach gan fod dim porfa ar gael. Hefyd ma hi'n bwysig bod y lori laeth yn medru cyrraedd y fferm i fynd a'r llaeth i ffwrdd felly penwythnos diwetha' roedd rhaid mynd allan a thaflu halen ar y rhewlydd ein hunain i helpu'r lori gyrraedd ein fferm. Cefais ddiwrnod bach yn y Ffair Aeaf dydd Mawrth ac fe wnaeth imi deimlo'n Nadoligaidd iawn! Roedd rhywbeth yno at ddant pawb! Roeddwn yn helpu i stiwardio yn y bore, yn y gystadleuaeth barn stoc y ffermwyr ifanc. Bu cystadlu brwd unwaith eto eleni! Tipyn o sgil yw beirniadu pedwar anifail, eu gosod mewn trefn ac yna rhoi rhesymau. Ond sgil bwysig i feithrin ffermwyr y dyfodol a chadw stoc o safon uchel. Yna ar ôl cinio fe wnes i fwynhau gweld gweddill y cystadlu a gwylio'r gwerthu, yn ogystal â gwneud tamed bach o siopa 'dolig hefyd! Diolch byth oni wedi gwisgo digon o ddillad a llwyddais i gadw'n weddol dwym trwy gydol y dydd. Dechrau Gaeaf yw hi ond mae wedi creu argraff yn barod! Am faint eto bydd cyfnod oer tybed?...