Tywydd

Nid wyf i erioed wedi bod yn un am dywydd oer - ond drwy bob cawod o eira a phob hyrddiad o wynt, mae cyfrifoldebau'r ffarmwr yn parhau.

Cadw fynd yw'r nod. Ymhlith y tasgau sydd wedi bod fy nghadw'n fisi yn ystod yr wythnosau diwethaf mae edrych ymlaen tuag at dymor yr ŵyna. Mae'r paratoadau wedi hen ddechrau erbyn hyn. Bues i ati yn pigo hyrddod addas ar gyfer ein defaid bridio ym Marchnad Ddefaid Crymych ar ddiwedd mis Medi. Yna cafodd yr hyrddod eu cyflwyno i'r ddiadell hynny o ryw 130 ar y 5^ed o Dachwedd; pedwar hwrdd lwcus iawn. Mae dafad yn feichiog am ychydig yn llai na 5 mis, felly os yw'r hwrdd yn cael ei gyflwyno ar Noson Guto Ffowc (5^ed o Dachwedd), dylid disgwyl ein ŵyn cyntaf ar ddiwrnod Ffŵl Ebrill (1^af o Ebrill). Mae ambell un ar y llaw arall yn penderfynu ŵyna'n gynharach er mwyn manteisio ar brisiau uwch y farchnad yn ystod Gwyliau'r Pasg. Dylid cofio serch hynny fod costau cynhyrchu uwch i'w hystyried, yn ogystal a tywydd garw o bosib. Un o'r rhesymau pennaf ein bod ni fel teulu yn penderfynu ŵyna yn ystod mis Ebrill yw bod tyfiant porfa ar ei orau erbyn hynny. Golyga hyn y gallwn droi'r defaid a'u ŵyn allan yn gynharach ac o ganlyniad, disgwylir costau is. Y cyn lleied o sieciau dylid Mam i'w arwyddo'r gorau! Croesawir amodau tywydd ffafriol y gwanwyn er lles yr ŵyn bach, ac wrth gwrs mae'n wyliau Pasg i finne' ac Aled i ffwrdd o'r ysgol a'r brifysgol er mwyn fod gartre' ar y fferm i fugeilio'r defaid. Ar ddiwedd Ionawr, buom yn sganio'r ddiadell (fel gynt y gwartheg) am feichiogrwydd er mwyn rhagweld beth allwn ddisgwyl pan ddechreuwn ŵyna. Rhyddhad oedd darganfod fod y rhan helaeth o'r ddiadell yn disgwyl gyda dros 80 ohonynt yn disgwyl gefeilliaid. Gwaith graenus bois! Mae'n ymddangos fod yr hyrddod a ddewisais wedi cymryd eu gwaith o ddifri, dim whare'! Edrychwn ymlaen at groesawi'r newydd ddyfodiad bach a ddaw dechrau Ebrill. Dwi ddim yn siŵr os ydw i'n edrych ymlaen at y prinder cwsg cymaint cofiwch!

Ar y 23^ain o Ionawr, fe ddaeth amser i ffarwelio a gweddill ŵyn tew'r tymor diwethaf. Serch hynny, penderfynais gadw un oen gwryw eleni fel hwrdd 'Suffolk' ifanc. Clywch fwy amdano yn agosach i fis Medi dwi'n siŵr. Ond i weddill yr ŵyn tew gwelwyd unwaith yn rhagor fasnach frwd yn Mart Aberteifi er gwaethaf yr oerfel. Soniais mewn blog blaenorol cyn y Nadolig am brisiau o ryw £99.50 y pen. Nodir fod hinsawdd economaidd Ewrop wedi gadael dylanwad nodedig ar berthynas yr ewro (€) yn erbyn y bunt (£), yn bennaf oherwydd ansicrwydd dyfodol gwlad Groeg. O ganlyniad i ddibyniaeth diwydiant amaeth Cymru ar allforio, mae prisiau'r farchnad wedi gostegu braidd. Er cawlach Ewropeaidd, llwyddais i werthu'r ŵyn am £92 y pen yn ogystal â sicrhau pris uchel i'r cilo (kg) - canlyniad addawol!

 Buom hefyd yn weithgar iawn gyda'r gwartheg yn ddiweddar. Buom yn diddyfnu'r lloi oddi wrth eu mamau rhyw fis yn ôl, hynny yw eu gwahanu gan eu bod yn 8 mis oed. Yn ogystal, fues i ac Aled yn ail dagio'r rheini a oedd wedi colli eu tag. Mae'n bwysig dros ben er mwyn sicrhau ein bod ni ffermwyr yn gweddu gyda mesurau disgwyliedig y Cynulliad. Ac yna finne' a mam yn palu trwy'r gwaith papur - gwir ymdrech deuluol.

 Ambell i ddigwyddiad nodedig arall - llongyfarchiadau mawr i griw pantomeim CFfI Hermon ar faeddu Eglwyswrw er mwyn parhau i'r rownd nesaf yn Llandudno. Pob hwyl i'r criw gyda'u hymdrechion! Fues i hefyd yn rhan o'r gyfres newydd o Jacpot yn ddiweddar ar S4C, profiad gwefreiddiol! Dim jacpot y tro 'ma, ond daw cyfle i gystadlu yn yr ail gyfres eto - ffeili aros! Yn fy mlog nesaf soniaf ychydig yn fwy am baratoadau'r tymor ŵyna yn ogystal â sôn ychydig am ddiwrnod gwaith maes y Clwb Ffermwyr Ifanc. Cofiwch gadw'n sych yn y glaw trwm 'ma!

Tan hynny - cymerwch ofal a diolch am ddarllen,

Carwyn Bwlchclaw'.

Tydi amser yn fflio? Mae'n fis Chwefror yn barod! Y siopau'n llawn rhosod a siocled gyda'r ŵyau Pasg yn dilyn tu ôl iddynt. Yn wahanol i ambell ardal yng Nghymru, dwi'n ama fod Sir Fôn wedi bod yn lwcus iawn o ran yr eira - dim eira i ni hyd yn hyn! Ond yn bendant mae'r tywydd wedi bod yn arw iawn gyda'r tymheredd yn disgyn, â chryn dipyn o rew ar y ddaear. Gyda oriau gwaith ffermwyr yn cynyddu yr adeg yma o'r flwyddyn achos yr ŵyna mae'r tywydd yn ddifrifol o oer. Mae mam wastad yn dweud "mai'n dywydd long-johns!!" Mae'r tywydd yn effeithio ar bawb, hyd yn oed Pencampwriaeth y Chwe Gwlad gyda gêm Ffrainc yn erbyn Iwerddon yn cael ei ohirio dros y penwythnos! Ond yn sicr nid oedd y tywydd yn effeithio dim ar perfformiad ein Tîm Cenedlaethol y penwythnos yma - gyda'r sgôr terfynol ar 27 i Gymru a 13 i'r Alban! Mae'r goron driphlyg yn agosáu a gan groesi bysedd - bydd y bois yn dychwelyd gyda'r Bencampwriaeth!

'Dwi'n gobeithio bod chi gyd wedi mwynhau rhaglen 'Ffermio' wythnos diwetha'! Yn enwedig y darn gan C.Ff.I Ynys Môn! Syniad gwerth chweil i ddweud y gwir. Mae'n rhoi cyfle i chi gyd weld beth mae'r Mudiad yn ei wneud tu ôl i'r cystadlu! Sôn am 'gystadlaethau' mae'r Panto yn cymryd siâp! Dim ond ychydig dros wythnos i fynd... gwisgoedd - tic! Props - tic! Dysgu'r sgript - hanner tic! Set - hanner tic! Rwy'n ama mai brwsh paent fydd yn fy llaw i bob nos wythnos yma! Braf darllen blog diweddara' Dylan am y daith feicio! Mi fyddwn i'n edrych 'mlaen i dy groesawu 'di yma i Fôn a nawni'n siwr fod 'na banad a bisgedan yn dy ddisgwl di!

Roedd gennai wythnos i ffwrdd o'r Brifysgol wythnos diwetha' ac felly roeddwn yn brysur yn helpu mam gyda'i busnes coginio. Nid wythnos arferol o goginio oedd hi wythnos yma ond wythnos ddiddorol iawn gan inni gael cyfarfod gyda chyn-brynwr 'Harrods' a 'Fortnum and Mason' gan fod diddordeb yng nghynyrch Mam yn Llundain! Rwyf yn falch iawn ohoni! O fusnes bach, mae'n cynyddu bob diwrnod! I Sôn am fy lleoliad gwaith gyda'r Brifysgol, ar hyn o bryd rwy'n ffarwelio gyda'r ysbyty ac yn mynd yn ôl i'r gymuned am gyfnod. Rwy'n falch o ddweud mod i wedi pasio bob un o'r arholiadau mis Ionawr ac felly un cam yn nes!    

Diolch i chi am ddarllen!

Tan y tro nesaf... Cymerwch ofal!

Siân Pierce Roberts

Wel mae'r gaeaf mwyn wedi mynd ac mae'r gaeaf oer wedi dod i'n croesawu!! Erbyn hyn rydym wedi cael nifer o nosweithie ble mae'r tymheredd wedi cwympo ym mhell o dan y rhewbwynt ac yn anffodus mae hyn wedi achosi i rai o'r pibau dŵr rewi yn y siedau (yn ogystal a'r garafan!!). Ar wahân i'r pibau'n rhewi (sydd wedi dadleth yn itha rhwydd ar y cyfan), dyw'r tywydd ddim wedi peri gormod o drwbl i ni, gan fod y stoc i gyd mewn ar y silwair. Edrych 'mlan fyddwn ni i weld pa mor hir fydd y tywydd oer yn para, oherwydd s'dim gobaith i'r borfa dyfu pan mae hi mor oer a hyn!!

Mae'r defaid 'di bod mewn ers dros fis bellach, ac mae amser ŵyna rownd y gornel, felly mae digon o ddiwrnode hir a nosweithie byr o'n blaenau ni. Pan ddaw ein ŵyn cyntaf wnai drial rhannu'r lluniau gyda chi yma. Mae'r tŷ wedi symud yn ei flaen yn gyflym dros y mis diwetha', ond wrth i'r gwaith fynd yn ei flaen mae'r biliau yn pentyrru, a s'dim sôn am bethau'n gwella gan bod mwy o gostau am waith sydd dal ar ôl i'w wneud!! O wel, ma'n rhaid palu 'mlan!

Mae amser prysur o'n blaenau gyda'r Ffermwyr Ifanc hefyd, gyda nifer o glybiau ar hyd a lled Cymru'n paratoi i gystadlu yn rownd derfynol cystadleuaeth pantomeim eu sir. Mae gwahoddiadau wedi cyrraedd i fynd i wylio'r Pantomeims mewn sawl sir, ond yn anffodus ni fyddaf yn medru mynychu pob un, ond mi fydda i'n gwneud fy ngorau i fynd i gymaint ag y medra i. Rwy'n edrych ymlaen i wylio talent y CFfI ar y llwyfan unwaith eto.

Nes i weud tro diwetha' fy mod yn mynd allan i siopa am feic, ac rwyf yn medru dweud yn awr fy mod wedi prynu un. Y rheswm? Wel er mwyn codi arian tuag at Elusen y Flwyddyn - CFfI Cymru sef Ambiwlans Awyr Cymru. Rwyf wedi penderfynu gwneud taith feicio gan ymweld â phob swyddfa sirol y CFfI yng Nghymru yn ogystal a y 3 maes awyr y mae Ambiwlans Awyr Cymru yn gweithredu ohonynt. Fydd yn dipyn o her i mi (yn enwedig o ystyried pa mor "unfit" i fi!!), ond rwy'n benderfynol o dod i ben a'r daith 500 milltir er mwyn codi arian i'r achos da yma. Rwyf newydd dachre tudalen newydd ar Facebook i hybu'r ymgais, felly os ydych eisiau mwy o wybodaeth am "Daith Feicio Beefy" dilynwch y linc yma http://on.fb.me/xdu6U3 . Mi fydda i'n diweddaru'r dudalen yma gyda dyddiadau a'r wybodaeth ddiweddara'. Os oes gennych unrhyw 'dips' i mi, neu os fedrwch fod o unrhyw gymorth ar y ffordd, plis cysylltwch â mi.

Wel dyna ddigon am nawr, rwyf am fynd am sbin ar y beic newydd!

Hwyl am y tro

Helo!! Sut 'da chi?

Wel mae mis Ionawr yn brysur hedfan heibio! Bydd yr ŵyau Pasg allan cyn bo hir!

Mae'r tywydd wedi bod yn eithaf dros y bythefnos diwetha' sydd yn ei gwneud hi'n llawer haws i'r ŵyn bach sydd newydd ddod i'r byd! Fel dwedais yn fy mlog diwetha', roeddem yn cychwyn ŵyna ar y 10fed. . . ond, fel dwi'n gwybod fel Bydwraig - prin maent yn dod ar amser! Felly yn araf bach, mae'r ŵyn yn cynyddu.

Mae'r Ffermwyr Ifanc wedi bod yn brysur iawn mis yma. Mae Sioe Amaethyddol Môn yn dathlu 125 o sioeau y flwyddyn hon a chynhaliwyd noson fawreddog i ddathlu'r digwyddiad ym Mhafiliwn Môn ar faes Sioe Môn nos Sadwrn yr 21ain o Ionawr. Yn wahanol i'r arfer - nid Eisteddfota neu barnu stoc oedd aelodau y Ffermwyr Ifanc y mis yma, ond yn helpu i baratoi bwyd i'r cant a hanner o aelodau a ffrindiau'r sioe! Dyma i chi wythnos brysur iawn o baratoi y carped a'r byrddau yn gynharach yn yr wythnos, yna y bwyd a'r bar tuag at ddiwedd yr wythnos. Daeth cryn dipyn o aelodau'r sir at ei gilydd i helpu a mi fuodd yn noson lwyddiannus. Daeth criw ffilmio y rhaglen "Ffermio" S4C atom yr wythnos hon i ddilyn hanes C.Ff.I Ynys Môn. Maent yn dilyn un sir bob mis ar eu rhaglen felly cawsant hwythau ymuno â'r dathlu. Bydd y darn yn cael ei ddarlledu ar y rhaglen "Ffermio" tuag at ddiwedd y mis. Yn ogystal, gyda ond tair wythnos i fynd tan y gystadleuaeth Panto sirol, mae'r ymarferion yn prysuro gyda phawb wrthi'n brysur yn dysgu eu sgript.

Pedair arholiad yn ddiweddarach, mae'r arholiadau wedi dod i ben am rŵan yn y Brifysgol. Erbyn hyn, gallai ddweud mod i union hanner ffordd drwy'r cwrs, ac yn dal i fwynhau! Dyna i chi ychydig o'm hanes i dros y pythefnos ddiwetha'. Tan y tro nesa. . .

Hwyl fawr!

Siân Pierce.

Blwyddyn Newydd Dda,

Tybed ai eleni a welwn ddiwedd y byd? Pwy a ŵyr? Tybed ai eleni a welwn Gymro yn cipio medal aur yn y Gemau Olympaidd? Cawn obeithio. A tybed ai eleni a welwn dywydd tebyg i Costa Brava yng Nghrymych? Wel, gallai fod o hyd yn bosibilrwydd (wedd pob un o hyd yn dweud fy mod i braidd yn optimistaidd). Beth bynnag ddigwyddir yn 2012, mae'n addo i fod yn flwyddyn gyffrous - diwedd y byd neu beidio.

Cyn sôn ychydig am ddigwyddiadau'r flwyddyn newydd, hoffwn rannu ambell i gyhoeddiad pwysig o'r flwyddyn a fu. Llongyfarchiadau mawr i'm mrawd annwyl Aled ar lwyddo yn ei brawf tractor ychydig o ddyddiau cyn y 'dolig - campus dros ben! Mae'r pellter o wyth milltir rhwng y ddwy fferm o hyd wedi bod yn anhawster, ond nawr gyda'r ddau ohonom wrth y llyw yn gyrru - fydd hi ddim yn broblem. A hefyd yn hanneru'r amser o garto 'bales' yn yr haf - jacpot! Soniais yn fy mlog diwethaf am enedigaeth Nadoligaidd posib ar y gorwel. Wel, bois bach gredwch chi fyth. Ar noswyl y Nadolig, ganwyd llo Henffordd yng nghanol y dathliadau (wedd y llety unwaith eto eleni yn orlawn - felly i'r sied gyfagos wedd hi fod). Croeso mawr i'r byd rhif '432' gyda '532' ein hoff fuches yn fam browd.

Dechreuodd y flwyddyn yn addawol iawn gyda phrawf TB clir gyda'r gwartheg, am ryddhad! Mae 'Bovine Tuberculosis' (TB) o hyd yn ofid i bob ffermwr, ac yn anffodus i ninnau yng Ngogledd Sir Benfro mae'r clefyd mor fyw ag erioed. Ers y flwyddyn 2000, mae dros £100 miliwn o gyllid llywodraethol wedi cael ei wario yng Nghymru ar iawndaliadau i ffermwyr sydd wedi colli stoc o ganlyniad i'r clefyd. Amcangyfrif fod rhyw 100,000 o wartheg wedi cael eu difa yn y ddegawd ddiwethaf. Mae buchesau cyfan wedi cael eu difa mewn ambell i achos a bywoliaeth sawl ffermwr wedi cael ei chwalu. Dylid cynllunio'n fanwl am strategaeth realistig a fydd yn gallu cael ei weithredu er mwyn gwaredu'r clefyd a'r gofid cysylltiedig oddi ar ysgwyddau ffermwyr Cymru. Mae gobeithion a hyder ffermwyr ifanc yn y dyfodol yn y fantol.

Mae'r mis diwethaf wedi bod yn ofnadwy o brysur ymysg gwaith y fferm adref yn ogystal â godro'n gyson i deulu'r Prichard ar ei fferm Rhosmaen sydd yn Nhrefdraeth. Fferm laeth o ryw 300 erw yw Rhosmaen ac erbyn yr adeg yma o'r flwyddyn mae rhyw 240 o wartheg 'Holstein' yn cael eu godro yno. Mae gweithio i rywun arall o hyd yn brofiad gwerth chweil er mwyn datblygu sgiliau a magu syniadau newydd a gallai fod o fudd ar gyfer ein fferm ninnau gartref. A dyma awgrym i unrhyw un sydd am golli ychydig o bwysau ychwanegol y Nadolig, heb fynd yn agos at unrhyw gampfa - ewch i odro fel hobi! Mae'n llawer rhatach 'nag aelodaeth campfa leol a fydd dim prinder llaeth ar gyfer eich 'corn flakes' y bore wedyn yn ogystal! Dylwn i sôn hefyd fy mod i yng nghanol arholiadau mis Ionawr yn y brifysgol - rhywbeth bach arall i gadw fy hunan yn fishi yn ystod y nosweithiau oer yma ar ôl gwaith caled y dydd. Ac yn bendant, mae'n oerach erbyn hyn! Mae'r tir wedi caledu o'r diwedd, felly ceisiaf ledaenu'r slyri a'r tail yr wythnos yma cyn i'r glaw ddychwelyd yn ôl y rhagolygon. Felly, croesi bysedd y bydd hi'n parhau i fod yn sych am ychydig o ddyddiau eto yma yng Ngogledd Sir Benfro.

Ysgrifennaf unwaith yn rhagor cyn ddiwedd y mis, felly tan hynny cofiwch gadw'n gynnes yn yr oerfel 'ma!

Pob hwyl am y flwyddyn newydd,

Carwyn Bwlchclaw'.

Blwyddyn newydd a dechrau newydd. Ar ôl gwledda a mwynhau cyfnod y Nadolig dechreuodd 2012 yn yr un modd â'r arfer gyda llond lle o addunedau a dros eu hanner nhw wedi'u torri erbyn diwedd yr wythnos gynta'!! Ry'ni wedi cael y noson rewllyd go iawn cyntaf o'r gaeaf yn y garafan, gyda'r dŵr a'r nwy 'di rhewi yn ystod y nos. Ond o ystyried yr amser hyn llynedd, roeddem bron 'di cael mis cyson o dywydd rhewllyd, dw i'n siwr fedrwn ni oddef un noson, jyst gobeithio na chewn ni ddim llawer mwy cyn ddiwedd y gaeaf! Fuodd hi'n eithaf gwlyb dros gyfnod y Nadolig a roedd y caeau yn llawn dŵr, felly fuodd rhaid ildio a dod a'r defaid i mewn. Mae hyn yn golygu peth gwaith ychwanegol, ond mae'n dipyn o gysur i wybod bod y defaid nawr yn eu gwlau sych a chyfforddus.

Braf yw cael adrodd fod y tŷ yn symud yn ei flaen yn dda, gyda'r adeiladwyr yn dod y rhan fwyaf o'r dyddiau, ond fydd hi'n brafiach fyth pan fydda i'n gallu gweud wrthych ein bod ni wedi symud mewn! Mae'r gwaith wedi bod yn eithaf prysur, mae gennyf un o fy nigwyddiadau iechyd y fuches laeth ar y gweill, a ma llawer o waith trefnu i neud yn siwr bod popeth yn ei le. Y tro hyn mae siaradwr o'r Unol Daleithiau yn dod draw, felly rwyf yn edrych ymlaen i glywed beth sydd ganddo i'w weud.

Yn ddiweddar rwyf wedi bod allan yn chwilio am feic newydd a gobeithio erbyn fy mlog nesaf mi fyddai'n medru gweud fy mod wedi prynu un! Gewch chi gwybod ychydig mwy am y rheswm pam tro nesa'!!

Hwyl am y tro,

Dylan (Beefy)

Gobeithio eich bod wedi mwynhau'r dathlu a'r gwledda dros yr Ŵyl!! Rhaid deud...roedd y twrci 31 pwys yn fendigedig!!! Ac yn wir i chi...diflannodd y cyfan o fewn diwrnodau! Ond dw i'n siwr bod tŷ ni wedi gweld digon o dwrci tan blwyddyn nesa'!!!

Rhaid deud bod y tywydd wedi bod yn eithaf diflas dros yr wythnosau diwetha 'ma gydag ambell i gawod fan hyn a fan draw...ond argian mae hi wedi bod yn stormus dros ben yma dros y diwrnodau diwetha! Doedd hi ddim yn ddolig gwyn i ni eleni sydd yn gwneud petha' yn lawer haws o gymharu â'r llynedd!!

Mae 2011 wedi bod yn flwyddyn dda iawn i ni ar y fferm, yn y Ffermwyr Ifanc ac rwyf yn sicr wedi dysgu lot mwy fel Bydwraig o gymharu a blwyddyn yn ôl! Rydym ar fin cychwyn ŵyna ar y 10fed felly mae'r defaid i mewn o dan do gydag ambell un wedi dod yn gynnar.

Bu rhaid i mi godi yn fore heddiw, roedd hi'n ddiwrnod recordio llaeth acw! Y cloc larwm yn canu am chwech ac wrth gerdded lawr y grisiau roeddwn yn clywed sŵn y gwynt yn taro'r ffenestri, felly nôl i fyny'r grisiau i lapio fel nionyn... teimlo bo' fy ngwyliau yn dod i ben!

Yn wir, mae hi'r amser yna o'r flwyddyn eto! O nadi ddim! O ydi mae hi! Bydd pantomein Ffermwyr Ifanc Môn yn cael ei gynnal fis nesaf felly mae'n amser cael y sgriptiau allan! Rydym fel clwb yn ymuno gyda chlwb arall ar yr ynys gan mai dim ond ychydig o aelodau sydd ganddom. Mae'r aelodau yn frwdfrydig ac yn edrach ymlaen yn arw, felly rydym yn gobeithio cychwyn yr ymarferion cyn hir. Mae'r flwyddyn yn edrych yn ddisglair iawn i'r mudiad gyda'r siarad cyhoeddus ym mis Mawrth, Rali Ffermwyr Ifanc Môn ym mis Mai o dan y thema 'Priodas', Y Sioe Frenhinol yn Llanelwedd, Sioe amaethyddol Môn ac wrth gwrs yr Eisteddfod yn Abergwaun! Yn sicr mae'r flwyddyn yn llawn gweithgareddau ar gyfer yr aelodau sydd siwr o fod at ddant pawb! Hoffwn ddiolch o galon i swyddogion y Sir a'r aelodau am eu holl waith called dros y flwyddyn diwetha', mae hi wedi bod yn flwyddyn wych!!

Hoffwn ddymuno blwyddyn lewyrchus iawn i bawb. Hwyl am y tro!

Siân Pierce

Nadolig Llawen!

Wel ma mis Rhagfyr wedi hedfan (fel arfer), a rhwng gwaith y fferm, gwaith y tŷ a'r partion a gwasanaethau Nadolig, mae wedi bod yn brysur fel arfer gyda digon o amrywiaeth. Yn anffodus yr unig beth sy di bod yn gyson am y mis cyfan yw y tywydd, gyda'r glaw yn cadw pethau'n itha diflas ar y cyfan!!

Fe gafon i 'spin' fach i Gaerlywelydd ar dechrau y mis ar gyfer arwerthiant defaid Texel, ac mi roedd yn dipyn o brofiad i weld rhai o'r bridwyr enwog yn cael arian mawr am eu stoc, ond roedd rhaid hastu nôl er mwyn cael mynd i Gaerdydd i weld gêm ffarwel Shane. Trueni mawr am y canlyniad, ond braf oedd gweld Shane yn sgori cais i orffen y gêm a'i yrfa, ac er cau y to, fe wnaeth hi aros yn sych y diwrnod hwnnw.

Roedd hi'n ddiwrnod itha pwysig ar y ffarm y penwythnos wedyn, diwrnod sganio. Dyma'r diwrnod ble yr ydym yn ffeindio mas faint o ŵyn ma'r defaid yn ddisgwyl, er mwyn i ni cael paratoi ar gyfer y tymor ŵyna. A falch da fi weud bo ni di cal sganio gwych eleni, digon o ŵyn i edrych ymlaen i gael o gwmpas diwrnod San Ffolant, anrheg gwych i Louise!!!!

Er teimlo'n nadoligaidd rydym hefyd wedi bod yn plufio twrcis, a mas yn canu carolau gyda'r Ffermwyr Ifanc er mwyn codi arian i Ambiwlans Awyr Cymru, ac wrth gwrs mae na un neu ddau parti Nadolig wedi bod! We

Wel dyna ddigon amdana i am eleni, cyfarchion yr Ŵyl i chi gyd a gobeithio newch chi gyd dod nôl i ddarllen mwy o'n hanes i yn y flwyddyn newydd.

Helo! Su' mai?

Wel mae'r Nadolig yn nesáu a'r siopa 'dolig (dwi'n falch iawn o ddeud) wedi gorffen!!  A'r batch cynta' o'r mins peis wedi eu pobi!! Yn bendant mae'r tywydd wedi troi tua Sir Fôn gyda gwyntoedd cryf ac ambell i bwll dŵr ar y lonydd a digon o sdompio yn y caeau! Yn wir i chi, mae hi wedi bod yn andros o wlyb yma. Ond oes yna sôn am eira 'leni? Yn sicr mae hi'n oeraidd yma ym Môn Mam Cymru.

Wel ers i mi 'sgwennu ddiwetha' ma 'na ambell i beth wedi bod ar y 'go'! O'r Ffair Aeaf yn Llanelwedd i Sioe Nadolig ein mart lleol. Mae'r gwartheg godro i mewn erbyn hyn hefyd, felly seilej bob dydd a ddaw!! 

Fel i Carwyn ddweud yn ei flog diweddara', mae'r cyfnod gwerthu wedi cyrraedd!! Yn ystod y dyddiau diwetha' rwyf wedi bod yn helpu fy mrawd ryw ychydig i sortio'i ddefaid gan bod prisiau da am wyn tew dyddia' yma!! Yn ogystal rydym wedi bod yn paratoi y sied ŵyna. Digon o wellt dan draed a digon o binnau yn barod, mi fydd y defaid yn dod i mewn yn reit fuan o gwmpas y Nadolig! Mae Sioe 'dolig ein mart lleol, safle Morgan Evans a'i gwmni yng Ngaerwen, Ynys Môn newydd fod ar yr ail o Ragfyr! Mae'n rhaid i mi ddweud bod y safon yn arbennig eleni a phrisiau da i'w cael! Braf oedd cael y gymdeithas ffermwyr yma ym Môn at ei gilydd cyn y Nadolig.

Pan roeddwn yn 'sgrifennu y tro diwetha' roeddwn ar fin cael fy ethol yn Gadeirydd Hyffroddiant Mudiad y Ffermwyr Ifanc yma ym Môn ac erbyn hyn rwyf yn y Gadair ac yn mwynhau! Mi es lawr i Lanelwedd bythefnos yn ôl ar ran y Mudiad ar gyfer y Ffair Aeaf i farnu gwartheg Beef. Rwyf yn falch o ddweud mod i wedi dod yn bumed allan o bedwar ar bymtheg mewn cystadleuaeth o dan 21 oed ac yn sicr rwyf wedi mwynhau'r profiad. Rwyf yn falch iawn o ddweud bod tîm barnu ŵyn tew wedi bod yn llwyddianus dros ben gan ddod yn drydydd! Llongyfarchiada' mawr i chi bois!! Roeddwn yn sôn wrthych yn gynharach am y Sioe Nadolig yn y mart lleol yma ym Môn. Yn y sioe bob blwyddyn mae yna gystadleuaeth 'dyfalu'r pwysau' ar gyfer aelodau'r Ffermwyr Ifanc. Wel toeddwn i 'rioed wedi trio yn y gystadleuaeth hon o'r blaen, ond mae'r Mudiad yn sicr yn cynnig cyfleuon gwych ac yn wir i chi, cefais gyntaf o dan 21 oed neu lai gyda 19kg o wahaniaeth gyda un bustach a 5kg o'r llall. 'Machi sioc!! Mae criw y clwb wedi bod acw neithiwr yn gwneud mins peis efo Mam (da 'di mam) ac rhaid dweud...roedd y ffedog yn siwitio'r hogia i'r dim!! Rydym ar hyn o bryd yn paratoi ar gyfer y Panto, sgript ayyb! Dwi'n siwr y cawn hŵyl!

Rwyf yn falch iawn o ddweud mod i dal yn mwynhau'r byd Bydwreigiaeth yn yr ysbyty. Rwyf yn gorffen wythnos nesa' dros y 'dolig gyda wythnos a hanner o wyliau ond buan ddaw yr arholiadau ar ôl y Nadolig!!  Felly fy mhen mewn llyfr fyddi!! Ond cyn hynny fe ddaw y gwledda' a'r mwynhau dros gyfnod y Nadolig - gan gychwyn gyda'r 'Gloddest' heno 'ma, sef dawns Nadolig Neuadd John Morris Jones, Prifysgol Bangor! Excitment di-ri!!

Dymunaf Nadolig Llawen i chi a Blwyddyn Newydd Dda!!

Siân!! 

Gyda gŵyl y Nadolig yn agosáu, mae'n adeg brysur i bawb ymhlith paratoadau'r dathlu ac yr un sydd yn wir am finne' a'r teulu. Mae'r gaeaf hyd yn hyn wedi bod yn fwyn ond yn ddychrynllyd o wlyb, ac mae'r caeau yn ddirlawn o ddŵr y cawodydd trymion. Mae'r gwartheg wedi bod o dan do ers dechrau mis Tachwedd ac yn falch iawn o fod yng nghynhesrwydd y gwellt. Daw hyn a'r gwaith ychwanegol o fwydo silwair yn ddyddiol yn ystod y misoedd nesaf, a gobeithio y gallwn gynnal eu cyflwr tan y Gwanwyn ble gallant gael eu ail droi mas i wyrddni'r caeau.

Beth fydd ar eich plât chi'r Nadolig yma? Twrci, neu ŵydd efallai? Beth am gig eidion neu flas o gig oen? Daw'r tymor unwaith eto eleni lle mae'r galw am gynnyrch mwyaf safonol ffermwyr Cymru ar ei uchaf, sydd heb os nac oni bai yn newyddion addawol i'r diwydiant. Yn bersonol, teimlaf gymysgedd o deimladau yn ystod y cyfnod yma. Ar ôl adeg hir o waith caled a thor chwys yng nghyfnod ŵyna'r Gwanwyn, daw'r cyfle o werthu'r cynnyrch gorffenedig, a daw teimlad naturiol o falchder sydd yn gwneud yr ymdrech i gyd yn werth chweil. Ond ar y llaw arall, mae'n anodd anwybyddu'r ffaith fod bywydau'r creaduriaid hynny a fues i'n annog i gymryd eu camau cyntaf, a'r rhai brwydrais yn ddiflino i gadw'n fyw ar fin dod i ben. Hwn yw ochr caletaf y diwydiant yn fy marn i, ac rwy'n siŵr fod y rhan helaeth o ffermwyr Cymru yn cytuno. Dylid cofio serch hynny mae dyna yw natur ein gwaith - a dylwn sicrhau fod y creaduriaid hynny sydd yn rhan o'r diwydiant yn cael eu trin a'u trafod gyda thegwch a'r parch uchaf posib. Mae gofyn bod yn galed yn y diwydiant 'ma, bois bach!

Reit de, na fi wedi dweud fy nweud a rhoi'r byd yn ei le. Fe ddaeth bore Mart Nadolig Aberteifi rownd yn ddigon cloi a dewisais ugain o wŷn a oedd yn gymysgedd o 'Suffolks' a 'Texels' i'w gwerthu. Gwelwyd masnach o ryw 150 o wartheg a dros 2,000 o ddefaid gyda'r prisiau yn plesio pawb. O ni'n falch dros ben gyda'r prisiau terfynol am ein ŵyn ni, a oedd yn amrywio rhwng £94 yr un a'r pum oen gorau yn cael eu gwerthu am £99.50 yr un! Jacpot! Ar y cyfan, diwrnod llwyddiannus iawn, llawn masnach gystadleuol sy'n argoeli'n addawol ar gyfer y dyfodol.

Ar ddydd Mawrth olaf Tachwedd, fues i'n y Ffair Aeaf yn Llanelwedd i fwynhau'r arlwy o stondinau, gweithgareddau a chystadlaethau. Braf oedd blasu ambell i gacen a darn o gaws yn y neuadd fwyd i ffwrdd o'r gwynt a'r glaw, a hefyd gweld ambell i beiriant newydd. Gewn ni weld eleni eto os fydd Siôn Corn gyda digon o le ar ei sled i ddod a thractor yr un i finne' a fy mrawd Aled! Rydym hefyd wedi bod yn brysur gartref yn sganio'r gwartheg am feichiogrwydd. Anrhydedd yw cyhoeddi fod fy hoff fuwch rhif '532' yn disgwyl gyda dim ond rhyw fis i fynd! Genedigaeth Nadoligaidd ar y gorwel - tybed a fydd digon o le yn y llety? Yn ogystal â hynny, buom yn disbaddu'r tarwod ifanc a anwyd eleni fel ein bod yn gallu eu cymysgu gyda'r heffrod ifanc eraill. Mae un enedigaeth Nadoligaidd yn hen ddigon!

Fel y soniais yn gynharach mae'r caeau yn wlyb stecs ar ôl y glaw diweddar. Dylwn gofio fod y bwydydd yr ydym yn bwydo'r stoc jyst mor bwysig a beth sy'n cael ei droi allan ar ochr arall y creadur, ac yn ddigon ffodus mae'n isgynnyrch weddol gyfleus. Defnyddir slyri a thail fel gwrtaith organig er mwyn annog tyfiant y borfa. O ganlyniad i gyflwr diweddar y caeau, mae'r peiriant sy'n cael ei ddefnyddio i'w gorchuddio ar y tir yn gallu difrodi arwynebedd y ddaear. Trown at y dyn tywydd felly yn y gobaith o dywydd oerach er mwyn rhewi'r tir sydd o dan draed. Felly, croesi bysedd! Gyda'r brifysgol ar fin torri am wyliau'r Nadolig, edrychaf ymlaen at ddala' lan ychydig gyda'r gwaith fferm a heb anghofio i fwynhau'r ŵyl. Efallai ei bod hi'n amser erbyn hyn hefyd i ddechrau meddwl am siopa'r Nadolig.. o mowredd mowr!

Pob hwyl a chymerwch ofal,

Carwyn Bwlchclaw'.